Ortak Velayet Nedir?
Ortak velayet, anne ve babanın çocuğun bakım, eğitim ve gelişimiyle ilgili
hak ve sorumlulukları birlikte kullanmasıdır. Türk hukukunda evlilik süresince
belirli düzenlemelerle yer alsa da boşanma sonrası ortak velayet konusunda açık
bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. Buna rağmen uygulamada ve yargı kararları
doğrultusunda ortak velayet mümkün olabilmektedir.
Boşanmada Ortak Velayet Olur mu?
Boşanma davalarında kural olarak velayet eşlerden birine verilir. Ancak özellikle
anlaşmalı boşanmalarda, anne ve baba ortak velayet konusunda uzlaşırsa ve hâkim
bunu çocuğun menfaatine uygun görürse ortak velayete karar verilebilmektedir.
Ortak Velayetin Şartları
Ortak velayet kararı verilebilmesi için çocuğun üstün yararı esas alınır.
Tarafların bu konuda anlaşması, çocuğun durumu ve gerektiğinde pedagog görüşü,
ayrıca hâkimin onayı gereklidir. Çocuğun menfaatine aykırı durumlarda ortak
velayet kabul edilmez.
Görevli Mahkeme
Velayet davalarında görevli mahkeme aile mahkemeleridir. Aile mahkemesinin
bulunmadığı yerlerde ise asliye hukuk mahkemeleri bu davalara bakar.
Ortak Velayette Çocuğun Kaçırılması
Ortak velayet altındaki çocuğun diğer ebeveynin rızası olmadan kaçırılması veya
alıkonulması, velayet hakkının ihlali anlamına gelir. Türk Ceza Kanunu’na göre bu
fiil suç teşkil etmekte ve hapis cezası öngörülmektedir.
Boşandıktan Sonra Ortak Velayet
Boşanma sonrasında da ortak velayet talep edilebilir. Yargıtay kararları ve
uluslararası uygulamalar doğrultusunda, tarafların isteği ve çocuğun yararı
bulunması halinde hâkim ortak velayet kararı verebilmektedir.
Yurtdışına Çıkış
Ortak velayette çocuğun yurtdışına çıkışı için diğer ebeveynden noter onaylı
izin alınması gerekir. İzin verilmemesi halinde mahkemeden çıkış izni talep
edilebilir. Tek başına velayet varsa, kural olarak diğer ebeveynin izni aranmaz.
Şehir Değişikliği
Ortak velayet sahibi ebeveynlerin çocukla şehir değiştirmesi mümkündür. Ancak
bu durum diğer ebeveynin haklarını zedeliyorsa, velayetin değiştirilmesi için
dava açılabilir.
Nafaka
Ortak velayet halinde de nafaka yükümlülüğü devam eder. Hâkim, çocuğun ihtiyaçları
ve tarafların mali durumunu dikkate alarak nafaka miktarını belirler. Amaç,
çocuğun bakım ve eğitim giderlerinin karşılanmasıdır.
Masraflar
Çocuğun her türlü bakım ve eğitim gideri, ortak velayetin sonucu olarak anne ve
baba arasında paylaştırılır. Bu masraflar mahkeme kararına göre eşit veya
hakkaniyete uygun şekilde karşılanır.
Ortak velayet ve diğer aile hukuku konularında profesyonel destek almak için
alanında uzman bir avukata danışmanız, hak kaybı yaşamamanız açısından önemlidir.
